به فرج الهند ( - ابلّه ) فرستاده « 1 » . در سال 14 هجرى سعد بن ابى وقاص در قادسيه مغيرة بن شعبه را براى مذاكره نزد رستم فرمانده سپاهيان ايران فرستاده است « 2 » . در سال 14 هجرى مغيره يكى از چند تن نمايندگان عرب بوده در قادسيه كه سعد آنها را نزد رستم فرستاده « 3 » . در سال 14 هجرى عمر ، مغيرة بن شعبه را از مدينه با چهار صد مرد به كمك سعد بن ابى وقاص در هنگامى كه او از محلى به نام شراف عازم قادسيه بوده و از عمر كمك خواسته بوده است به كمك او فرستاده ، در همان سالى كه عمر قيس بن المكشوح مرادى را هم با هفتصد تن به كمك سعد فرستاده است « 4 » . در سال 14 هجرى در هنگامى كه همه‌جا سپاهيان ايران و سعد بن ابى وقاص با سپاهيان در برابر هم در قادسيه در دو طرف جسرانه ( العيس ) اردو زده بودند و رستم به عربها پيغام داده كه مرد جليدى بفرستيد كه من به او گفتگو كنم مغيره را فرستاده‌اند « 5 » . در سال 21 هجرى در جنگ نهاوند آن كس كه براى گفتگو با بنداد فرمانده ايرانى آن جنگ نزد او رفته و در حضور او داد سخن داده مغيرة بن شعبه بوده « 6 » . طبرى در روايتى فتح آذربايجان را در سال 22 هجرى به فرماندهى مغيرة بن شعبه ، و در روايتى ديگر فتح آنجا را در سال 18 هجرى نوشته است « 7 » . در سال 22 هجرى عمر مغيره را به عنوان والى به كوفه فرستاده و تا زمان مرگ عمر وى والى آنجا بوده « 8 » . حال اگر بنا باشد با توجه به واقعيات تاريخى و امارات و قرائن ديگر اين اخبار و روايات متضاد نقد و بررسى شود . غالب آنها مورد ترديد قرار خواهد گرفت . مگر اخبار امارت او بر بصره و پىآمدهاى آن از رسوايى ام جميل گرفته تا محاكمه او در محضر خليفه و سپس ولايت او بر كوفه كه تا مرگ عمر همچنان

--> ( 1 ) . طبرى ، 1 / 2223 . ( 2 ) . طبرى ، 1 / 2267 . ( 3 ) . طبرى ، 1 / 2269 و 1 / 2270 . ( 4 ) . طبرى ، 1 / 2350 ( 5 ) . طبرى ، 1 / 2351 ( 6 ) . طبرى ، 1 / 2601 و 1 / 2602 . ( 7 ) . طبرى ، 1 / 2647 . ( 8 ) . طبرى ، 1 / 2798 .